Dennis Deen

“Baksteen is een mooi, tijdloos en uniek product”

Hij was metselaar en had een metselbedrijf. Nu is Dennis Deen eigenaar van drystack en volop bezig met projecten en de verdere ontwikkeling ervan. De toekomst? “De markt is klaar voor een nieuw systeem: fabrikant, aannemer, ontwerper en consument.”

Verleden
“Ik had een metselbedrijf met op zijn hoogtepunt 100 mensen. In de crisis werd het duidelijk dat er meer metselaars waren dan er werk voorhanden was. Er leek ook geen einde te komen aan die recessie. Dus een aantal metselaars ging maar met pensioen, anderen kozen voor ander werk. Ter vergelijking: in 1990 werden er nog 1 miljard bakstenen in Nederland verwerkt. Op het dieptepunt waren dit er 300 miljoen. Het aantal stenen dat op dit moment wordt gefabriceerd, is inmiddels weer opgelopen tot 800 miljoen, waarvan 30% voor export naar landen als Engeland, België, Denemarken en Duitsland. Ook in Nederland is de vraag naar bakstenen weer enorm, alleen we kunnen het niet verwerken. Simpelweg omdat er geen vakmensen genoeg zijn die met dit mooie product kunnen werken. Het aantal metselaars in ons land was namelijk in 1990 nog 26.000, in 2020 zijn dit er 10.000.

De langdurige crisis maakte dat ik alles goed op een rijtje heb gezet. Niet alleen liep het aantal metselaars terug, ook is traditioneel metselen met specie moeilijk. Je bent altijd afhankelijk van de weersomstandigheden én van het vakmanschap van degene die het legt. Bij regen of vorst ligt het werk stil, met alle gevolgen van dien. Bovendien zorgt de specie voor CO2 uitstoot en maakt de combinatie met baksteen het meteen tot niet te recyclen puin. Kortom, het probleem lag niet bij de baksteen, maar bij de specie. Zo ontstond het idee voor drystack. Geen specie, wel de kwaliteit.”

Heden
“drystack is ontwikkeld in samenwerking met ir. Cas van der Zanden. Ik kwam terecht in de wereld van de patenten en de testen: brandtest, druktest, verankeringstest. We bouwden onze eerste aanbouw met 4.000 stenen, drie meter hoog. We waren er zelf bijna verrast over. Het was strak en recht. We hebben de nauwkeurigheid nog verder ontwikkeld. Inmiddels zijn muren van 12 meter hoog net zo sterk en stabiel.
De vraag vanuit de markt was direct aanwezig, van bijvoorbeeld architecten en aannemers. Aan ons team de uitdaging: hoe kunnen we sneller leveren. Dus er is veel tijd geïnvesteerd in de machines die de gaten boren in de bakstenen. Ook is er een samenwerking met BMN, de grootste leverancier van bouwmaterialen met vestigingen in heel Nederland. Zij zorgen voor de distributie.
Inmiddels is gestart met het eerste grote project: de Siriusstraat (Hoorn). Er is gekozen voor drystack, onder meer omdat het in maart 2020 moet worden opgeleverd. Er kan deze winter, ongeacht het weer, gewoon worden doorgewerkt. Opdrachtgever, projectleider en aannemer hebben nu zelf de planning in de hand en de voortgang komt qua buitengevels in elk geval niet in gevaar. Traditionele metselaars kunnen werken met drystack, maar ook niet-metselaars kunnen stapelen. Zie het als een nieuwe methode met een ambachtelijk product. Zoals de digitale camera nieuwe mogelijkheden heeft gecreëerd. Het eindresultaat met drystack is kwalitatief en qua uitstraling hetzelfde. Bovendien past het in het plaatje van circulair bouwen. De baksteen kun je gewoon hergebruiken in een volgend project. En daarna wordt hij weer vermalen tot klei, de grondstof dus.”

Toekomst
“De baksteen staat voor mij symbool voor het leven. Het wordt gemaakt uit klei, door een bak gevormd en door hete vuren gehard. Een mooi product, waarbij elke steen op zichzelf uniek is, maar met andere stenen samen een tijdloos geheel vormt. Het is een kwetsbaar product en tegelijkertijd sterk genoeg om het 200 jaar uit te zingen.

In ons land zijn we verschrikkelijk goed met bakstenen. We halen de grondstof uit onze rivieren, we hebben de fabrieken, het hoort bij onze cultuur en onze manier van bouwen. Binnen de spelregels van de CNC-machine kun je met drystack alle kanten op. Met verbanden, met patronen: alles wat de ontwerper tekent, kun je stapelen met dit systeem. Ronde muren, golvende gevels, schuine patronen, diagonale lijnen, kruizen, delen die uitsteken. In elke baksteenfabriek zouden de machines kunnen staan om te boren. En omdat iedereen kan werken met drystack, ofwel steenbewerkingsstecialist kan zijn, zou het in de toekomst ook verkrijgbaar kunnen zijn bij consumentenbouwmarkten. En het is net Lego 2.0: iedereen vindt het leuk, van aannemer tot consument.”